ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਤਣਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਰਾਹਤ, ‘ਗ੍ਰੀਨ ਸਾਨਵੀ’ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਰਸਤਾ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਭਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਸ਼ਿਪ-ਟਰੈਕਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਵੈਸਲਫਾਈਂਡਰ' (VesselFinder) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ. (LPG) ਟੈਂਕਰ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਸਾਨਵੀ’ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼’ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੱਤਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਜਹਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਲਾਰਕ-ਕੇਸ਼ਮ ਚੈਨਲ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਬਿਹਤਰ ਮਾਰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਆਈਡੈਂਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ (AIS) 'ਤੇ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਸ਼ਿਪ, ਇੰਡੀਅਨ ਕਰੂ’ (ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼, ਭਾਰਤੀ ਅਮਲਾ) ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਫਲੈਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਪਛਾਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਧਿਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਸਾਨਵੀ’ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ‘ਜਗ ਵਿਕਰਮ’ ਅਤੇ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਆਸ਼ਾ’ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਟੈਂਕਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮਰੱਥਾ: ਲਗਭਗ 58,811 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਸਾਨਵੀ’ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਗੈਸ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ: ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ’, ‘ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ’ ਅਤੇ ‘ਜਗ ਵਸੰਤ’ ਵਰਗੇ ਛੇ ਟੈਂਕਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਤੱਟਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਭਾਰੀ ਲੋਡ ਹੈ।

ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਗੱਲ: ‘ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼’ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਤੰਗ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਐਲ.ਪੀ.ਜੀ. ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ (import) ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਤਣਾਅ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਸੋਈ ਦੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚਣਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਕਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਸਾਨਵੀ’ ਕਿਸ ਭਾਰਤੀ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਰੁਕੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।